LVB.net

Vette blunder in De Morgen, dikke pluim voor HLN

LVB — Tue, 21 May 2013 19:46:32 +0000

Vandaag viel mijn oog op een artikel in De Morgen waarbij ene Arie Elshout, correspondent van De Volkskrant in de VS, schrijft dat Michael Bloomberg, de burgemeester van New York, "een streep [zette] door transgene vetten". Het ging natuurlijk over transvetten, maar de term "transgeen" is in deze context volledig fout. Transgeen duidt immers op een resultaat van genetische manipulatie, terwijl transvetten daar niets mee te maken hebben. De "trans" in transvetten slaat gewoon op een trans-configuratie van een dubbele binding, waarbij de waterstofatomen zich aan beide kanten van de dubbele binding bevinden. Transgeen is een zaak van biologie, transvetten zijn een zaak van scheikunde. Een eenvoudige Google search leert ons dat de on-term "transgene vetten" al 325 keer voorkomt. Het geeft een idee van de onkunde over wetenschap die in journalistieke middens schering en inslag lijkt te zijn.

Daarmee komen we opnieuw op het onderwerp van het CD&V-wetsvoorstel over het verbod op transvetten, palmolie en kokosvet in voeding. Deze blog was op 3 mei de eerste om het probleem met dit wetsvoorstel aan te kaarten: het verbod op transvetten valt toe te juichen, maar het verbod op palmolie en kokosvet lijkt eerder ingegeven door protectionisme dan door zorg voor de volksgezondheid.

Het onderwerp is intussen opgepikt door minstens één massamedium. In Het Laatste Nieuws van 11 mei interviewde Peter Verbruggen professor Frits Muskiet en voedingsauteur Pascale Naessens.

Frits Muskiet, Europees expert inzake voedingsvetten:

"Misschien moeten [de twee VD&V-senatrices] eerst eens een cursus gezonde voeding volgen, voor ze met nieuwe wetten zwaaien. Iedereen weet dat transvetzuren ongelooflijk slecht zijn. Alleen de grootindustrie omarmt ze: het zijn goedkope vetten die lang meegaan en vet eten een lekkere smaak geven. Ik sta achter elk verbod daarop. Maar dan blijkt hoe onwetend de twee senatrices zijn, als ze ook palm- en kokosolie en cacaoboter over dezelfde kam scheren. Dat zijn verzadigde vetten die het lichaam nodig heeft. Sterker nog: het menselijk lichaam maakt ze zelf aan. Er zijn zelfs studies die aantonen dat kokosolie beschermt tegen diabetes en het is algemeen bekend dat ze de stofwisseling snel omzetten in energie. Cacaoboter wordt in sommige landen zelfs verplicht als ingrediënt om van echte chocolade te spreken en palmolie wordt door verschillende specialisten aangeprezen als een natuurlijk antioxidant. En net die vetten willen de Belgische senatrices weg, samen met de ongezonde transvetten. Onbegrijpelijk."

Pascale Naessens:

"Als het wetsvoorstel toch goedgekeurd wordt, vrees ik voor nog meer gezondheidsproblemen. Omdat de positieve effecten van deze plantaardige verzadigde vetten zouden verdwijnen. Kokosnootolie heeft bijvoorbeeld antivirale en schimmelwerende eigenschappen en is ideaal om in te bakken. Net omdat het een verzadigd vet is, blijft het stabiel en kan het hoge temperaturen aan. Plantaardige verzadigde vetten bevatten ook veel antioxidanten. Bovendien zal de industrie met deze nieuwe wet geneigd zijn over te schakelen naar goedkope omega 6-vetten zoals maïs-, zonnebloem- en sojaolie. Er is nu al een opstoot van de omega 6-vetten, wat ontstekingen in de hand werkt en opnieuw leidt tot hart- en vaatziekten. Het ene probleem wordt dan enkel vervangen door het andere."

Hoewel de twee senatrices volhouden dat hun wetsvoorstel gebaseerd is op een advies van de Hoge Gezondheidsraad, blijkt nu dat deze raad een bijkomend, gedetailleerd advies wil geven over palm- en kokosolie. Bart Croes, woordvoerder van de CD&V-senaatsfractie, stelt nu dat het raadzaam is om te wachten op dit bijkomend advies, en het wetsvoorstel vervolgens bij te sturen indien nodig.

Het lijkt er dan ook op dat het verbod op palmolie en kokosvet in het wetsvoorstel te wijten was aan een ietwat te voortvarende interpretatie van het aanvankelijke advies van de Hoge Gezondheidsraad.

De surrealistische opheffing van de parlementaire onschendbaarheid van Jean-Marie Dedecker

LVB — Tue, 21 May 2013 06:54:35 +0000

Een gastcolumn van Pierre Saelen

In een notendop:

Vorige donderdag werd de parlementaire onschendbaarheid van Jean-Marie Dedecker opgeheven omwille van het overtreden van een wetsbepaling, een wetsbepaling die louter en alleen dient om JMDD als cliënt-opdrachtgever van een privédetective te beschermen tegen eventuele wanpraktijken die deze privédetective aan zijn adres zou kunnen hebben begaan.

Aan die wetsbepaling is er een zware correctionele strafsanctie gekoppeld, maar dit is een slordigheidsfoutje van de wetgever, want die zware strafsanctie was bedoeld voor een wetsartikel dat ergens in de loop van de wetgevende procedure werd weggelaten, zonder dat de nummering van de te bestraffen wetsartikels overal consequent werd aangepast. Oorspronkelijk werd een overtreding van deze bepaling enkel maar bestraft door een (lichtere) politiestraf.

Op zich is die politiestraf ook al veel te zwaar en getuigt die nog maar eens van de socialistische visie op justitie waarbij het contractenrecht tussen twee private personen wordt gecriminaliseerd alsof het burgerlijk recht daar geen afdoende rechtsmiddelen voor biedt. De surrealistische proporties waar een socialistische visie op justitie toe kan leiden is door geen enkele romanschrijver te voorzien, zeker wanneer een procureur-generaal geen andere dossiers voor handen heeft om zich mee bezig te houden en wanneer een parlement met een rapporteur uit dezelfde provinciale kieskring als JMDD daar maar al te graag in meestapt. De werkelijkheid overtreft zo nog maar eens de fictie.

De socialistische visie op justitie zoals die blijkt uit de wet op de privédetectives:

In een interview met de Gazet van Antwerpen in 2008 verwoordde en bekritiseerde toenmalig rechter Walter De Smedt de socialistische visie op justitie op treffende wijze. Dit is dezelfde rechter die ten onrechte niet zozeer met dit interview bekendheid verwierf, dan wel met zijn ‘keppeltjesvonnis’ en zijn vonnis waarin hij weigerde om een straf op te leggen, omdat justitie geen enkele van zijn vorige straffen aan het adres van de betichte had uitgevoerd.

Walter De Smedt: "De socialisten hebben alleen maar oog voor het belang van de overheid, terwijl je vanuit een klassieke liberale kijk oog moet hebben voor een evenwicht tussen de belangen van de staat en die van de burgers. In extremis leidt de socialistische visie tot een politiestaat. Tobback kon echter zijn visie niet helemaal doordrukken, hij stuitte op weerstand van justitieminister Melchior Wathelet (PSC), die de klassieke liberale visie op justitie genegen bleef. Maar onder paars werd het hele veiligheidsbeleid uitbesteed aan de socialisten. Ondanks Verhofstadt's mooie burgermanifesten. Er was nauwelijks een liberale inbreng, het beleid werd geleid door een socialistisch veiligheidsadviseur op het kabinet van de premier, die de verworvenheden van Tobback en Vande Lanotte moest bewaken."

Een decennium eerder was dit ook al het geval bij de parlementaire behandeling van het "ontwerp van wet tot regeling van het beroep van een privédetective" dat werd ingediend door de socialistische Minister van Binnenlandse Zaken Louis Tobback. De liberale Kamerleden vroegen zich toen luidop af waarom ons land als enig West-Europees land überhaupt zo'n wet moest hebben en dan nog voor zo een kleine sector van de economie. Die parlementairen hadden dit ontwerp van wet beter nog wat grondiger onder de loep genomen en er zich meer tegen verzet.

Minister Louis Tobback kon met moeite aanvaarden dat de privésector bepaalde zaken deed die dicht aanleunen bij wat zijn politiediensten deden, maar hij moest erkennen dat er soms in de privé vraag is naar bepaalde onderzoeksdiensten die voor de politie totaal irrelevant zijn. Dan maar een ontwerp van wet om die sector te saneren.

Privé, niet in de zin van particulieren, want sinds de decriminalisering van het overspel deden particulieren nog nauwelijks beroep op de diensten van een privédetective. Dit zal sinds de invoering van de foutloze echtscheiding nog minder het geval zijn geworden.

Privé, al evenmin in de zin van schending van de privacy. Met zijn propagandastunt, "Kijk uit naar spionnen en detectives onder uw bed en op de hoek van uw straat", versterkte VRT-journalist Marc Van de Looverbosch bij het publiek de door Tobback gevreesde verwarring omtrent de ware hoedanigheid van de detective: "[H]et gevaar is niet denkbeeldig dat de modale burger de detective meer bevoegdheden toeschrijft dan deze in werkelijkheid heeft." (Memorie van Toelichting, artikelsgewijze toelichting bij artikel 14)

Privé, wel in de zin van privébedrijven en parastatalen, want de overgrote meerderheid van de opdrachten voor privédetectives kwamen toen al van hen: "De Minister bevestigt dat sommige bedrijven een beroep doen op privédetectives. In vele gevallen betreft dit echter opdrachten die uiteraard niet door politie of rijkswacht dienen te worden uitgevoerd: bijvoorbeeld enquêtes naar de betrouwbaarheid van cliënten aangevraagd door levensverzekeringsfirma's, financieringsmaatschappijen, e.d... De Minister pleit voor het behoud van deze mogelijkheid voor publiekrechtelijke rechtspersonen om een beroep te doen op privédetectives. Men kan denken aan het geval van overheidsondernemingen die een enquête willen uitvoeren over het door hen aan te werven personeel. Vooral voor ondernemingen als de Nationale Bank van België, Gemeentekrediet, de ALSK enz... , kan dit van groot belang zijn." (Verslag namens de commissie voor de binnenlandse zaken... uitgebracht door de heer Vanhorenbeek)

[Klopt, ik heb iemand met mij weten starten bij het Gemeentekrediet, maar enkele weken later werd hij midden zijn opleiding ontslagen omwille van bepaalde publieke zaken die een privédetective over hem had ontdekt. Dit heeft destijds onder ons nogal wat opschudding veroorzaakt. Plots beseften we allemaal dat een privédetective onze publieke handel en wandel had nagetrokken of nog bezig was met dit te doen.]

Terecht had minister Tobback het lastig met het toen bestaande feit dat sommige van zijn politiemensen na hun diensturen als privédetective bijklusten of reclame maakten met het feit dat ze voormalige politiemensen waren. Ook wou Tobback de neiging verhinderen om bepaalde politionele handelingen te stellen zoals elektronisch afluisteren. (De zogenaamd door JMDD en zijn privédetective geschonden wetsbepaling heeft met dit alles niets te maken.)

Minister Tobback was van mening dat in de contractuele relatie met de privédetective de cliënt-opdrachtgever de zwakke partij was. Aldus zijn algemene toelichting: "3. De opdrachtgever moet eveneens worden beschermd tegen bepaalde oneerlijke praktijken van sommige detectives. 4. Er dient een degelijk controle- en sanctiesysteem te worden uitgewerkt." (Memorie van Toelichting)

Vreemd voor een sector die toen al vooral werkte voor ... zakelijke "repeat players" en nauwelijks voor particuliere "one-shotters". Die beroepsklanten weten heus wel hoe ze contractueel met hun privédetectives moeten omgaan. Maar neen, de Minister van Binnenlandse Zaken voelde zich ook Minister van Economische Zaken en hij zou die sector economisch saneren.

Die zwakke partij bescherm je dan door de detective dwingend bepaalde formaliteiten op te leggen, zoals het verplicht opstellen van een schriftelijke overeenkomst vooraleer de opdracht aan te vatten met daarin allerlei zaken die verplicht moeten worden vermeld (artikel 8) en nadien het verplicht overhandigen van een verslag omtrent de verrichte onderzoeksactiviteiten (artikel 9): "Artikel 8 is gericht op de bescherming van de opdrachtgever tegen oneerlijke detectives die overdreven lonen en kosten aanrekenen. Het scheen de Regering niet opportuun van overheidswege bezoldigings- en onkostenbarema's op te leggen. Het leek daarentegen wenselijker om het gebruik van een schriftelijke overeenkomst op te leggen met bepaalde verplichte vermeldingen, zodat de opdrachtgever vooraf weet waar hij aan toe is. In die overeenkomst wordt ook gewezen op bepaalde rechten van de opdrachtgever, zoals het recht op een verslag en het klachtrecht bij de Minister van Binnenlandse Zaken..." (Memorie van Toelichting in de Senaat)

Tobback was immers als de dood voor het factureren van niet-geleverde prestaties, door bijvoorbeeld drie onderzoeksopdrachten tegelijk te aanvaarden, waardoor je als detective niet op drie locaties tegelijk op de uitkijk kon staan: " Artikel 9, dat eveneens gericht is op de bescherming van de opdrachtgever, legt aan de detective de verplichting op een verslag op te maken van de verrichte werkzaamheden en de kosten die zulks meebracht. De detective moet zelf een exemplaar van het opgemaakte verslag bijhouden. Dit laat de controlerende instanties toe, door het naast elkaar leggen van alle verslagen, na te gaan of de opgemaakte verslagen geloofwaardig zijn. Als uit het geheel van verslagen bijvoorbeeld zou blijken dat de detective op twee plaatsen tegelijk aanwezig was, of dat hij gedurende een bepaalde week 150 uur presteerde, is er duidelijk gefraudeerd. Anderzijds, indien het geheel van verslagen een normale activiteit laat zien, kan het verslag van de detective toch nog vergeleken worden met het exemplaar van de opdrachtgever, teneinde na te gaan of de detective achteraf niet fraudeerde... De opdrachtgever heeft recht op een verslag: hij dient zelfs niet te betalen vooraleer het verslag hem overhandigd werd." (Memorie van Toelichting in de Senaat)

Tobback's vrees voor 'overbilling' was zelfs zo groot dat hij zijn regeling in een latere wet ook nog eens tot de advocatuur wou uitbreiden: "Volgens de Minister streeft men er naar de cliënten in de mate van het mogelijke te beschermen tegen misbruiken van privédetectives. Vandaar de verplichte voorafgaande schriftelijke overeenkomst [artikel 8]), waarin onder meer de uurbezoldiging en de kostentarieven moeten worden opgenomen. Hoewel het barema vrij door de detective wordt vastgesteld, weet de cliënt op die manier waaraan hij zich te verwachten heeft. Alle misbruiken zullen zeker niet uit de wereld geholpen zijn, maar het betreft toch een hele stap voorwaarts in de sanering van dit beroep. Een gelijkaardig systeem zou best ook gelden voor de advocaten." (Verslag van Hoorenbeek blz 17 - artikel 9) De CdH minister Melchior Wathelet heeft die laatste wens echter afgeblokt.

Als goede socialist herinnerde Tobback zich dat de arbeidswet ook zo'n dwingende formaliteiten ter bescherming van de zwakke contractspartij kent, namelijk bij de betekening van de opzeg van de arbeidsovereenkomst. Als werkgever mag je een werknemer niet ontslaan door hem het duplicaat van zijn ontslagbrief voor ontvangst te doen aftekenen: als werkgever moet je die ontslagbrief aangetekend verzenden of met deurwaardersexploot betekenen. Dit is op straffe van nietigheid, relatieve nietigheid: enkel de betrokken werknemer kan die nietigheid inroepen. Roept die werknemer die nietigheid niet in, dan kan niemand anders dit doen. Voor een werknemer volstaat het dat zijn werkgever op het duplicaat van zijn ontslagbrief voor ontvangst aftekent. Geen aangetekende brief of deurwaardersexploot nodig. Het kan, maar het moet niet.

"Dit doen we hier ook", moet Tobback gedacht hebben en ja, artikel 8 bestraft het ontbreken van een voorafgaande schriftelijke overeenkomst en de daarin verplichte vermeldingen met relatieve nietigheid: enkel de cliënt-opdrachtgever kan die nietigheid inroepen, bijvoorbeeld om te weigeren de al te dure facturen van de privédetective te betalen: "Art. 8. (§ 1.) De privédetective of zijn werkgever is verplicht om met de opdrachtgever een voorafgaande schriftelijke overeenkomst te sluiten die, op straffe van nietigheid, ondertekend wordt door alle partijen... De nietigheid kan alleen door de opdrachtgever worden ingeroepen."

Maar voor Tobback met zijn socialistische visie op justitie was dit niet voldoende. Stel je eens voor dat er toch iemand door zo'n privédetective zou worden bedot. Geen bedrijf, maar een gewone werkmens die toch nog zijn/haar partner of kinderen wil laten observeren. Zelfs al heeft die werkmens een schriftelijke contract afgesloten met daarin allerlei zaken die artikel 8 oplegt opdat hij/zij goed zou weten waar aan toe te zijn, dan nog kan die in het detectiveverslag worden bedot. Dus moet de overheid de diverse detectiveverslagen kunnen vergelijken om te zien of die detective die nacht niet op drie verschillende locaties tegelijk aan het werk was (citaat, supra). Relatieve nietigheid van het contract is dan niet meer mogelijk, want aan het contract zelf scheelt er niets.

Dus strafsancties bij het niet opstellen van een detectiveverslag (artikel 9): voor de politierechter er mee. De diensten van Tobback moeten gedacht hebben dat ze die politiestraffen dan ook meteen konden doen gelden voor het niet voorafgaand opstellen van een schriftelijke overeenkomst. En zo bevatte artikel 20 van het ontwerp van wet dat Tobback voor advies naar de Raad van State zond, in haar derde lid onder meer politiestraffen voor het schenden van huidig artikel 8 (ontbreken van een voorafgaande schriftelijke overeenkomst) en huidig artikel 9 (ontbreken van een verslag).

De wetgevende fout, een slordigheid: twee tikfouten

Na het advies van de Raad van State en schrapte men echter een artikel dat toen het nummer 8 droeg: "Het is de privédetective verboden activiteiten uit te oefenen die indruisen tegen de openbare orde of de inwendige of uitwendige veiligheid van de Staat."

Het is te begrijpen dat Tobback een schending van dit artikel wou bestraffen met een zware correctionele straf, dezelfde als voor een schending van artikel 4 (toch in bijberoep als privédetective bijklussen) of van artikel 5 (toch met bepaalde toestellen gesprekken heimelijk opnemen of afluisteren, terwijl dit niet mag). In het ontwerp van wet dat hij aan de Raad van State had overgemaakt, stond dit in het tweede lid van artikel 20: "Overtredingen van de artikelen 4, 5 en 8 van deze wet... worden bestraft met een geldboete van 1.000 tot 10.000 frank." [1.000 frank, nu 25 euro is het minimum voor een correctionele straf.]

Toen het openbare orde artikel 8 werd geschrapt werden alle daaropvolgende artikels opnieuw genummerd, namelijk -1. Zo werd artikel 9 (vereiste van een voorafgaande schriftelijke overeenkomst) plots artikel 8 en werd artikel 10 (verplichting van een schriftelijk verslag) artikel 9.

Artikel 20 dat de strafsancties koppelde aan schendingen van de diverse wetsbepalingen werd zo artikel 19 en in haar derde lid met de lichte correctionele straffen werd de nummering maar half aangepast: artikel 8 ontbrak, want in haar tweede lid met de zware politiestraffen bleef artikel 8 behouden, in plaats van te worden geschrapt, terwijl het ontbreken van een schriftelijke overeenkomst niet door de Memorie van Toelichting wordt vermeld in haar lijstje van met correctionele straffen te sanctioneren inbreuken:

"Artikel 19 knoopt aan de meeste wettelijke voorschriften een strafrechtelijke sanctie vast.

Op het werken zonder vergunning, het uitoefenen als bijberoep, het onrechtmatig bezitten of gebruiken van bepaalde apparatuur,het onderzoeken van de elementen die behoren tot de meest persoonlijke levenssfeer, het onrechtmatig bespieden en afluisteren en het uitoefenen van activiteiten die onverenigbaar zijn met de openbare orde en de staatsveiligheid staan ernstige correctionele straffen.

Tenslotte worden een hele serie minder ernstige vergrijpen met politiestraffen gesanctioneerd."

En zo kan een procureur-generaal voordoen alsof hij zich in een zwaarwichtige zaak tegen JMDD vastbijt, want ook in hoofde van JMDD zou het om een correctionele zaak kunnen gaan. Niets van.

Het verschil tussen een privédetective en een journalist

Nog surrealistischer wordt het wanneer je vaststelt dat onder meer journalisten uitdrukkelijk niet onder deze wet vallen ook al kunnen zij dezelfde handelingen stellen die er toe leiden dat je als privédetective zou worden beschouwd, want zo stelt de Memorie van Toelichting op blz. 4-5 bij de artikelsgewijze toelichting:

"Artikel 1.

5. De informatie die de detective inwint is bestemd voor de opdrachtgever, en niet voor derden. Hier ligt een essentieel verschil met de activiteiten van de journalist, die ook informatie inwint die van dezelfde aard kan zijn als de door de detective ingewonnen informatie. De bestemming van de door de journalist ingewonnen informatie is evenwel totaal verschillend: de journalist wil immers het door hem verzamelde materiaal publiceren via de media. Zelfs als de informatie uiteindelijk om een of andere reden niet wordt gepubliceerd, doet dit geen afbreuk aan de oorspronkelijke intentie materiaal te verzamelen dat dienstig kan zijn voor publicatie.

Het spreek voor zich dat de regering geenszins de bedoeling heeft de uitoefening van het beroep van journalist aan banden te leggen. De wetgeving betreffende de privédetectives is uiteraard niet op hen van toepassing.

...

Om alle misverstanden te vermijden vermeldt §2 van dit artikel nochtans uitdrukkelijk dat gerechtsdeurwaarders en notarissen naast journalisten, niet als privédetective kunnen beschouwd worden en dat bij koninklijk besluit een lijst kan vastgelegd worden van andere beroepen die evenmin als privédetective kunnen worden aangezien."

Wel, het wordt tijd dat men daar bij Koninklijk Besluit het ambt van een Parlementair aan toevoegt.

Van door de wet met strafbepalingen beschermde zwakke cliënt naar een van mededaderschap verdachte parlementair

Maar dan nog zou JMDD in de problemen zijn gekomen, ook al voerde hij een onderzoek in de hoop van iets in de openbaarheid te kunnen brengen, want hij besteedde het uit aan een privédetective. Idem voor een journalist die een deel van een beroepsmatige onderzoeksopdracht aan een privédetective zou uitbesteden: beiden zijn beschermd door een relatieve nietigheidssanctie en door strafsancties: een keer een politiestraf (artikel 9) en een andere keer per abuis een correctionele straf (het 'geschonden' artikel 8).

JMDD kan als beschermde cliënt die straf niet riskeren, maar wel zijn detective. Doordat JMDD als cliënt er geen probleem van maakte dat zijn privédetective de wettelijke formaliteiten niet stipt had nageleefd en dit dan met vertraging deed en logischerwijs dateerde op datum van de mondelinge overeenkomst, wordt JMDD nu er van beticht "zich schuldig kunnen hebben gemaakt aan de vervalsing van zijn overeenkomst met zijn privédetective met het bedrieglijke opzet te verdoezelen dat de privédetective een inbreuk pleegde op de wet inzake regeling van privédetectives." (Mondeling verslag van rapporteur Renaat Landuyt aan de Kamer van Volksvertegenwoordigers)

De vereiste van een voorafgaande schriftelijke overeenkomst met daarin bepaalde verplichte vermeldingen wordt in de voorbereidende werken op geen enkele manier in verband gebracht met het algemeen belang. Telkens opnieuw verwijst men enkel en alleen naar het privaat belang van de cliënt-opdrachtgever die tegen malafide privédetectives moet worden beschermd.

Waar houdt een procureur zich mee bezig wanneer de door de wet beschermde persoon, die als enige burgerrechtelijk de nietigheid van de mondeling gemaakte overeenkomst kan vorderen, er geen punt van maakt dat een hem beschermende wettelijke bepaling niet werd nageleefd? Er kan gewoonweg geen sprake zijn van enig bedrieglijk opzet in hoofde van JMDD, zelfs niet om zijn privédetective in te dekken tegen mogelijke sancties.

Dat een procureur-generaal niet elke wettekst grondig naleest om zich in haar interne logica te verdiepen, is te begrijpen, maar niet in een zaak waarbij hij de opheffing van de parlementaire onschendbaarheid vordert, want dit raakt de fundamenten van onze democratische rechtsstaat. De eenvoudige lectuur van het volledige artikel 8 en van de strafmaat die er in artikel 19 aan wordt gekoppeld, leert al dat er iets vreemds aan de hand is. De lectuur van de overige bepalingen leert nog meer dat er iets niet klopt. In zo'n geval word je als jurist geacht de voorbereidende werken er op na te slaan en die brengen genoeg opheldering.

Een uit de lucht gegrepen, willekeurig en onbeduidend element

Rapporteur Renaat Landuyt stelde dat aan alle voorwaarden was voldaan om de parlementaire onschendbaarheid op te heffen. Vooraleer na te gaan of het al dan niet om een politieke daad gaat, moet er worden nagegaan of de opheffing niet wordt gevraagd op basis van uit de lucht gegrepen, willekeurige en onbeduidende elementen. Een beter voorbeeld van een uit de lucht gegrepen, willekeurig en onbeduidend element kan ik me niet indenken. Dit is de opheffing van een parlementaire onschendbaarheid niet waard en is zelfs geen strafrechtonderzoek waard.

Destijds, bij de bespreking van dit wetsontwerp vroeg wijlen Ward Beysen zich af of dit 'beroep' wel al die aandacht waard was. De VLD'er Beysen besloot zijn tussenkomst met te stellen dat dit ontwerp meer een signaalfunctie had, omdat een sluitende regeling toch niet mogelijk zou blijken. (Verslag van Hoorenbeek)

Wist Beysen veel dat dit ene artikel waar niemand toen enige commentaar op had - omdat het ten gunste van de cliënt-opdrachtgever een evidente relatieve nietigheid invoerde - ooit nog eens zou worden ingeroepen tegen een parlementair die als cliënt-opdrachtgever heeft gehandeld. Hadden de liberalen zich destijds maar verzet tegen het koppelen van strafsancties ter bescherming van de zogenaamd zwakke contractspartij.

In plaats van door die wet te worden beschermd, of zoals journalisten van het toepassingsgebied te worden uitgesloten, wordt JMDD er nu door geviseerd en verliest hij zijn tweede wettelijke bescherming, namelijk die als politiek zwakkere partij. Als volksvertegenwoordiger uit een kleine minderheidsfractie is hij de zwakke partij, maar dan een die als luis in de pels het lef heeft om, net als een groot bedrijf, de diensten van een privédetective in te roepen om op het eerste gezicht malafide praktijken begaan door bepaalde politici van de meerderheid, uit te pluizen.

Moet ook deze donkerblauwe liberaal er aan, net zoals Beysen, en wel met behulp van een socialistische wet uit een decennium voordat Paars een feit werd? Pech dat Beysen destijds niet wat meer bij de les was.

De wettekst: http://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_loi/change_lg.pl?language=nl&la=N&table_name=wet&cn=1991071933

De Memorie van Toelichting: http://www.senate.be/lexdocs/S0525/S05250688.pdf

Het verslag Vanhorenbeek: http://www.dekamer.be/doc/FLWB/pdf/digidoc/K2055/K20551539/K20551539.pdf

PS: Deze tekst is een samenvatting van mijn oorspronkelijke notitie op Facebook en de gespreksdraad die er zich toen ontwikkelde. Ik dank in het bijzonder collega-jurist Yves Mondelaers om als een volleerd advocaat van de duivel me in mijn opzoekingen steeds verder te hebben gedreven. Uiteraard kan elke onvolledigheid of fout enkel mij worden aangewreven.

Pierre Saelen

Gedwongen gendergelijkheid schept genderongelijkheid

LVB — Wed, 08 May 2013 14:09:08 +0000

Open brief aan de Vlaamse Regering, het Vlaams Parlement en de Raad van Bestuur van de Universiteit Gent, door Siemon Aelbrecht, studentenvertegenwoordiger van de faculteit Rechten.

Sinds maandag 6 mei kiest de Universiteit van Gent een opvolger voor Paul Van Cauwenberge en Luc Moens – destijds nota bene verkozen via rechtstreekse verkiezingen. De Vlaamse Regering heeft, in artikel 4 van het bijzonder decreet van 13 juli 2012 houdende een wijziging van het bijzonder decreet van 26 juni 1991 betreffende de Universiteit Gent, het kiescollege verplicht om voor beide functies twee personen van verschillend geslacht voor te dragen. Tijdens het kiescollege werd duidelijk dat een groot aantal personen het niet eens zijn met de procedure gelet op de afwezigen, onthoudingen of bewuste niet-stemmers. De voorgeschreven kiesprocedure heeft dus een aantal (!) minpuntjes.

Ten eerste: democratisch deficit.

De huidige verkiezingsprocedure is een onrechtstreeks verkiezing. Het kiescollege draagt 2 kandidaten naar voor, gescheiden op basis van een biologische toevalligheid, waarna de Raad van Bestuur een keuze maakt. Zelfs een (adviserende) stemming over wie de voorkeur uitdraagt van de twee verkozen kandidaten van verschillend geslacht volgens het kiescollege, wordt uitgesloten. Het decreet creëert zo een machtsmonopolie voor de Raad van Bestuur en de mogelijkheid om rechtstreeks politieke invloed aan het hoofd van een academische instelling uit te oefenen. Dit decreet is dan ook niets anders dan een voorbeeld van symboolwetgeving.

Ten tweede: gendergelijkheid schept genderongelijkheid.

Door het loutere feit van scheiding o.b.v. geslacht is het kiescollege in de onmogelijkheid gesteld, in het kader van een onrechtstreekse verkiezing, de twee meest bekwame kandidaten aan te duiden. Het streven naar gendergelijkheid heeft (onbewust) maar - voor ieder redelijk denkend persoon – een voorspelbaar neveneffect: genderongelijkheid. Immers de meest bekwame van de ene lijst is niet per definitie meer bekwaam dat de anderen op de andere lijst. Met dit decreet lijkt men een causaal verband te zien tussen bekwaamheid en geslacht. Er was ooit een tijd dat men een causaal verband zag tussen (juridische) bekwaamheid en oorsprong, en we weten allen hoe die tijden zijn afgelopen. Om het met een spreekwoord te zeggen: wie ongelijkheid zaait, kan onmogelijk gelijkheid oogsten.

Ten derde: geen juridische uitzondering van overmacht.

Mochten we het systeem van een onrechtstreekse verkiezing met op basis van geslacht gescheiden lijsten al aanvaarden, dan voorziet het decreet geen uitzondering van overmacht: het gebrek aan kandidaten op één van de vier lijsten of het geval een kandidaat geen quorum of 2/3de meerderheid behaalt, stelt het de Raad van Bestuur in de onmogelijkheid om over te gaan tot benoeming van een rector en vice-rector. Dit is tevens een democratisch deficit waar men de wil om niemand voor te dragen niet respecteert en tegen beter weten in, ter bevordering van de gendergelijkheid, een niet-gedragen kandidaat moet naar voor schuiven.

Ten vierde: groot gevoel van onrechtvaardigheid

Het hoeft geen betoog dat er een heel groot gevoel van frustatie leefde binnen het kiescollege en ver daar buiten ten gevolge deze kiesprocedure. Het kiescollege werd herleid tot een lachobject. Wat ook door de universitaire gemeenschap het meest wordt gedragen, deze opinie kan zomaar door de Raad van Bestuur naast zich neer worden gelegd. Dit is allesbehalve bevorderlijk voor de goede verstandhouding en de interne werking. De discussie zou ook algemener moeten worden gevoerd: blijven dwingende positieve discriminaties niet bovenal een vorm van discriminatie en daarmee een schending van artikel 10 en 11 van de Grondwet: waar enkel gelijkheid voor (en niet door) de wet wordt gevraagd?

Om deze redenen vraag ik de Vlaamse Overheid, haar decreet te willen herzien en te voorzien in een rechtstreekse verkiezing waar gendergelijkheid wordt aangemoedigd maar niet verplichtend wordt opgedragen, zodat het kiescollege ongeacht het geslacht zijn keuze kan maken voor de meest talentvolle kandidaat. Bijgevolg vraag ik aan de Raad van Bestuur van de Universiteit Gent dat het kiesreglement wordt herschreven antwoordend op deze grieven.

Siemon Aelbrecht, studentenvertegenwoordiger Faculteit Rechten

CD&V ten oorlog tegen palmolie en kokosvet

LVB — Fri, 03 May 2013 18:01:49 +0000

Twee senatrices van CD&V, Sabine de Bethune en Cindy Franssen, hebben een wetsvoorstel ingediend om transvetten in de voeding te verbieden. Op zich een lovenswaardig initiatief, want het verband tussen transvetten en hart- en vaatziekten is wetenschappelijk bewezen. In landen als Zwitserland, Denemarken, IJsland en Oostenrijk zijn transvetten in voeding al verboden, net als in de restaurants in New York.

Wat bij lezing van het wetsvoorstel echter opvalt, is dat kokosolie en palmolie op een bijna sluikse manier mee betrokken worden in het verbod. Palm- en kokosolie zijn samen met cacaoboter de plantaardige oliën die het hoogste gehalte aan verzadigde vetzuren bevatten. Plantaardige verzadigde vetzuren zijn echter helemaal geen transvetten. Integendeel, naast de natuurlijke transvetten van dierlijke oorsprong, ontstaan transvetten precies door de industriële hydrogenering van onverzadigde plantaardige vetten.

Het is zeer vreemd hoe in de toelichting van dit wetsvoorstel uitvoerig wordt gesproken over de gevaren van transvetzuren, terwijl het verbod op palm- en kokosolie er nauwelijks in toegelicht of verantwoord wordt. Nochtans worden in het wetsvoorstel al deze vetten aan dezelfde strikte norm onderworpen: maximum 2 gram per 100 gram olie of vet. In de toelichting staat dat palmolie en kokosolie "hoogstwaarschijnlijk even schadelijk zijn als transvetzuren", een bewering die niet gestaafd wordt door wetenschappelijk onderzoek.

Bijna grappig wordt het, als men bedenkt dat een aantal plantaardige verzadigde vetten tegenwoordig als gezondheidsproduct worden gepromoot, terwijl het wetsvoorstel hen afschildert als ongezond. Kokosolie zou beschermen tegen diabetes, cacaoboter wordt door de wetgever als verplicht ingrediënt (minstens 25%) opgelegd om van "echte" chocolade te kunnen spreken, en rode palmolie wordt her en der aangeprezen als een natuurlijk antioxidans.

Is het toeval dat kokos- en palmolie buiten de EU worden geproduceerd, vooral in Azië? Terwijl de EU de derde grootste producent van zonnebloemolie en de grootste producent van olijfolie en raapzaadolie is. Of hoe onder het mom van zorg voor de volksgezondheid een verkapte vorm van protectionisme wordt tot stand gebracht.

Hitler, racist maar geen nationalist

LVB — Sat, 27 Apr 2013 14:56:29 +0000

De nazi’s waren geen nationalisten in de klassieke zin van het woord die geloven dat staat en natie moeten samenvallen. Ze minachtten gewone nationalisten als aanhangers van Kleinstaaterei. Hitler wilde de Duitse natie tot een imperium uitbouwen vanuit het concept dat bepaalde raciaal gedefinieerde grootmachten de dominerende, hegemoniale, kracht moesten zijn in een bepaalde regio of in een bepaald continent. Duitsland zou dat bijvoorbeeld zijn in Europa, Japan in Oost-Azië en Groot-Brittannië in zijn kolonies.

Dirk Rochtus op Doorbraak.be, 27 april 2013

Aanslag in Boston en haat tegen de overheid

LVB — Mon, 22 Apr 2013 01:54:17 +0000

Wim De Vilder: We weten dus nog niet we er achter de aanslagen zit, maar moet ons dit verwonderen dat dit nog gebeurt in de VS ?

Björn Soenens: Wel in elk geval, bij traumatische gebeurtenissen is het normaal dat we die realiteit willen vatten en dat we verklaringen willen geven. Ik kan alleen maar een klimaat beschrijven dat in de VS nu bezig is, en da's een klimaat waar heel veel mensen in angst leven, paranoïde gevoelens koesteren, haat koesteren tegenover de overheid omdat het crisis is, omdat er onzekerheid is, omdat veel oude zekerheden aan het wankelen gaan, bijvoorbeeld:

- het homohuwelijk komt in veel meer staten erdoor, sommige mensen hebben daar moeite mee.

- abortus is toegelaten, sommige mensen hebben daar moeite mee. Daar komen aanslagen van, geregeld, op abortusdokters.

- 11 miljoen illegalen dreigen gelegaliseerd te worden, sommige mensen hebben daar moeite mee.

- wapenwetten worden verstrengd, sommige mensen hebben daar moeite mee.

Dus, er zijn heel veel motieven denkbaar van haat tegen de staat, en er zijn zo'n radicale individuen die zo radicaal worden dat ze privémilities vormen en die op hun website ook effectief gaan schrijven: 'het is tijd dat we de wapens opnemen tegen de overheid'. En soms worden ze nog aangevuurd door haatradio ook. Ik ben ooit te gast geweest in zo'n programma van een haatradiomaker; da's werkelijk verbluffend hoe ze mensen aanporren om ten strijde te trekken tegen hun overheid. Maar, is dat een verklaring? Op dit moment weten we het niet.

Wim De Vilder: In elk geval, de maand april is blijkbaar, in de geschiedenis van de VS, een nogal beladen maand voor wat aanslagen betreft, hé?

Björn Soenens: Absoluut, gisteren was een speciale dag, het was Tax Day, de laatste dag dat de belastingbrief kon worden ingevuld, alweer een motief voor sommigen, hé, daar is de Tea Party ook uit ontstaan, verzet tegen de overheid die belastingen int... Maar, als we kijken, inderdaad, naar de moorddadigheid van de maand april, Virginia Tech, Columbine High, twee schietpartijen op scholen in 2007 en '99, die zijn allemaal in april gebeurd, een bomaanslag op een regeringsgebouw in Oklahoma in '95, bijna 200 doden, in april gebeurd, maar of dat een verklaring is weten we niet. Maar we weten wel dat Amerika een lange historie heeft van terreur, al sinds de jaren '60, verzet tegen de burgerrechten met aanslagen....

VRT-middagjournaal, dinsdag 16 april 2013

Een VRT-interview over de aanslag in Boston

LVB — Mon, 22 Apr 2013 01:45:11 +0000

AI: "We geloven nog steeds niet dat die jongens het hebben gedaan. (...) Er zijn zo weinig bewijzen. (...)"

KH: "Zou het kunnen dat er religieuze motieven meespelen?"

AI: "Een religieus motief zou ik zeker uitsluiten. Ik vind dat men snel grijpt naar het religieus aspect, omdat het het meest opvallende verschil is tussen de mensen. (...) Misschien was het gewoon een manier voor hen om geld te verdienen, of heeft iemand hen gevraagd om een pakje af te leveren. (...)"

KH: "Je zegt dat terrorisme vaak met moslims wordt geassocieerd. Hoe zou het komen dat men die associatie maakt?"

AI: "Goeie vraag. Waarschijnlijk een beetje mediacampagne. Ik zou het niet kunnen vertellen waarom het zo is".

Artur Issaev, CD&V-gemeenteraadslid van Berlaar, van Tsjetsjeense afkomst, geïnterviewd door Karin Heremans in Peeters & Partners, 20 april 2013, VRT Radio 1 [vanaf 49:00]

De explosie die niet de juiste was: media tonen foto uit 2008 bij ramp in West

LVB — Fri, 19 Apr 2013 19:16:54 +0000

De foto die de VRT (en andere media) toonde(n) om de explosies in de kunstmestfabriek in West (Texas) aan te kondigen heeft niets met die ramp te maken. Dat schrijft de naar Austin uitgeweken Vlaming Luc Van Braekel op zijn Facebookpagina.

‘Ze hebben het allemaal van Twitter gehaald. Een flauwe plezante heeft dus een foto van een paddestoelwolk van de explosie in Big Spring, Texas, uit 2008, op Twitter gepost alsof het van Waco was. En de serieuze media trappen daar dan in, zonder verificatie. Ik ontdekte het toen ik via Google Image Search (waar je images kunt uploaden om copies van dezelfde foto te vinden) naar een versie in hoge resolutie zocht. Toen zag ik meteen dat die foto uit 2008 dateerde.’

Een zoveelste staaltje van estafettejournalistiek: perslui die niets checken en elkaar klakkeloos kopiëren. Het fenomeen werd recent nog door de Nederlandse auteur Rob Wijnberg besproken in zijn boek 'De Nieuwsfabriek':

'voor media is de snelheid waarmee een nieuwsfeit gebracht kan worden belangrijker geworden dan de feitelijke juistheid ervan. (...) we worden liever snel en verkeerd dan langzamer en juist geïnformeerd. Als er een rumoer is, is er nieuws. Of het waar is, is van minder belang.’

Dominique Dewitte op Express.be, 19 april 2013

Geert Noels over de PVDA-miljonairstaks

LVB — Thu, 18 Apr 2013 04:18:26 +0000

Als je de kip met de gouden eieren slacht, word je daar niet beter van. Met een miljonairstaks probeer je een kleine groep mensen te demoniseren, net alsof zij de schuldigen zijn van deze financiële crisis. Dat is natuurlijk een goedkope simplificering. Het geld van die miljonairs zit vast in ondernemingen en economische activiteiten. Onze economische activiteit zal niet verbeteren als die ondernemingen aan het buitenland verkocht worden of als je miljonairs hun geld afpakt.

We hebben in de zestiende eeuw al eens een exodus gekend van ondernemende en vooraanstaande mensen uit de culturele en andere sectoren. Ons land is daar niet beter van geworden. Frankrijk wordt nu niet beter van de exodus van zijn ondernemers.

Uiteraard moet je dit voorstel zien als een voorstel van een extreemlinkse partij. En ik denk dat extreemlinkse oplossingen even schadelijk zijn als extreemrechtse.

Dat gezegd zijnde ben ik wel voorstander van een belasting op de meerwaarde die binnen het jaar wordt gerealiseerd. Deze speculatietaks zou snel en eenvoudig kunnen ingevoerd worden.

Geert Noels, geïnterviewd door Paul Cobbaert in P-Magazine, 9 april 2013

Werkloze leden brengen het meest op voor de vakbond

LVB — Thu, 18 Apr 2013 04:04:57 +0000

(...) Dat leidt tot een heel rare situatie dat één derde van alle leden van een vakbond geen werk hebben. Nochtans is dat een werknemersorganisatie. Maar een derde heeft geen werk, en dat zijn de interessantste leden, want die brengen het meest op voor de vakbond.

Dat leidt ertoe dat als je met een Belgische vakbond gaat onderhandelen, het belang van de passieven dikwijls vooropstaat. Als je met een Duitse vakbond onderhandelt, gaat het maar over één ding: behoud van jobs, creatie van jobs.

Dan zie je dat je belangrijke sociaal-economische hervormingen in Duitsland met de vakbonden onderhandeld krijgt, uitgevoerd krijgt, Duitsland zeer competitief is, terwijl hier het sociaal overleg gewoon één groot blokkeringsmechanisme is geworden, je krijgt niets hervormd, en het grote deficit wordt naar de staat doorgeschoven, en onze staatsschuld stapelt zich op, en dat wordt als een molensteen rond de volgende generatie gehangen.

Dat is het probleem aan dit systeem: dit is sociaal corporatisme, dat heeft met het middenveld op zichzelf niets te maken. (...)

Ik ben absoluut voor middenveld. Ik ben geen socialist, ik geloof niet in de staat die alles moet beheren. Ik geloof ook niet in het individu dat alles voor zichzelf moet regelen, zoals Thatcher, of zoals Verhofstadt ooit, toen hij nog liberaal was. Wij zijn communautaristen, wij geloven echt wel in spontane verbanden die mensen maken om hun belangen te verdedigen: ziekenfondsen, vakbonden, ik heb daar geen moeite mee.

Bart De Wever, geïnterviewd door Lieven Verstraete in het VRT-programma Terzake, 17 april 2013

Cultuurrelativisme voor iedereen, behalve de VS

LVB — Tue, 16 Apr 2013 22:59:20 +0000

Wat mij altijd opvalt is: als we naar Amerika kijken, dat we verwachten dat het Europeanen zijn. Maar dat zijn ze dus niet. En de kleinste culturele verschillen, die vinden we dan heel erg, en we begrijpen niet hoe ze zo kunnen zijn. Terwijl we ons wel uitputten in cultuurrelativisme voor alle andere culturen in de wereld. Die willen we wel begrijpen, daar gaan we een heel eind in mee, daar aanvaarden we soms het onaanvaardbare op ons eigen grondgebied. Maar o wee als een Amerikaan een ander systeem heeft dan wij, met andere checks and balances - hun staat is op Plato gebaseerd, het is pure toegepaste Plato - dat is dan wel heel erg vreemd. Maar ze zijn wel de grootste wereldmacht, ze hebben een fiscale druk van 20%, ze hebben geen overheidsbeslag van 55%, ze hebben onderweg ook wel iets goed gedaan. Dat schijnen wij nooit te zien.

Bart De Wever, geïnterviewd door Lieven Van Gils in het VRT-programma Reyers Laat, 16 april 2013

Voorbij de impasse: een nieuwe kijk op de gerechtelijke achterstand

LVB — Sat, 06 Apr 2013 16:24:18 +0000

Een gastcolumn van Claudia Beurghs

Dit jaar opende men het gerechtelijke jaar in Gent met zowel goed als minder goed nieuws: in Oost- en West-Vlaanderen is de gerechtelijke achterstand de laatste jaren kleiner geworden, althans wat betreft de strafzaken bij de hoven van beroep. Correctionele zaken bij de rechtbanken van eerste aanleg kennen dan weer een toename van de gerechtelijke achterstand met een derde.

Ook vorig jaar ging het bij de opening van het gerechtelijke jaar over de gerechtelijke achterstand. Frank Schins, procureur-generaal bij het hof van beroep, verfoeide deze backlog. Hij noemde hem justitie onwaardig en weet hem aan een archaïsche regeling van de procedure, de lange wachttijd alvorens een gerechtelijk onderzoek af te ronden en de rechtszaak te starten. Ten slotte verwees hij nog naar advocaten die de rechtsregels uitputten om de procedures toch maar te rekken.

In wat volgt bespreek ik oorzaken en mogelijke oplossingen, of op zijn minst denkoefeningen.

De grote oorzaak

In de na-klassieke periode van het Romeinse recht verandert de procedure, om de groter geworden keizerlijke macht tot uiting te brengen. De nieuwe procedure heet de libelprocedure, dit is de procedure op verzoekschrift. De rechter heeft een grote rol en er bestaat tevens een grote controle op deze rol. Het libellus, dat we nu verzoekschrift noemen, vermeldt de eis en de gronden ervan. Waar men in de eerdere periode zelf de tegenpartij verwittigde, wendt het verzoek zich nu tot het gerecht om de gedaagde ambtshalve te dagvaarden.

Een andere evolutie vormt de verschriftelijking. Op deze manier ontstaat er een procesdossier, dat vooral nut heeft bij de behandeling van het geschil in beroep. Dit beroep komt in een volgende paragraaf aan bod.

Verder verloopt de procedure nu ook op tegenspraak: terwijl de rechter zich voorheen enkel tot de klager richtte, keert hij zich nu tot beide partijen. Bovendien ontstaan in deze periode ook voor het eerst in de geschiedenis van het recht de advocaten, dit zijn mensen die pleiten en iets van het recht kennen.

Voortaan maakt men een onderscheid tussen hoofd- en tussenvonnissen. Een tussenvonnis spreekt zich uit over een bepaald punt dat in de loop van de procedure ter sprake komt, een hoofdvonnis beëindigt de behandeling van het geschil voor de desbetreffende rechter.

Bovenstaande procedure komt ons bekend voor. Dat is normaal: ze vormt de voorloper van onze huidige procedure. De lijdelijkheid van onze rechter maakt het enige grote verschil uit. Bij ons dient deze magistraat passief te zijn, terwijl hij bij de Romeinen net de omgekeerde, nl. de actieve rol op zich nam.

Kort gesteld: we hebben alles overgenomen van de Romeinen, behalve datgene dat ervoor zorgde dat het werkte. Het feit dat onze procedure niet beter aangepast is, zorgt voor een gerechtelijke achterstand. Deze achterstand prangt dus tot een veranderde procedure.

In plaats van in het recht, is onze minister van Justitie jammer genoeg gespecialiseerd in de economie.

In eerste en laatste aanleg

Een ander pijnpunt sinds de Romeinen betreft het hoger beroep.

Tijdens de periode van het zogenaamde klassieke recht, ontstaat de cognitio extraordinaria (buitengewone kennisname) als een soort nieuwe procesvorm. In zijn hoedanigheid van hoofd van de ambtenaren kan de keizer deze ambtenaren de bevoegdheid geven om recht te spreken. Oorspronkelijk kan hij uitzonderlijk tussenkomen in geschillen, al delegeert hij wel wegens tijdsgebrek. Hij laat de rechtsprekende bevoegdheid volledig over aan een magistraat die dan in naam van zijn keizer recht spreekt. Daar deze laatste bron is van alle recht, kan hij de zaak bekijken en zijn uitspraak in de plaats van die van zijn magistraat stellen. Zo sluipt het hoger beroep het rechtssysteem binnen om er, tot nog toe, niet meer uit te verdwijnen.

In de tijd van de Romeinen, waar Augustus er in slaagde alle topfuncties in zijn eigen persoon samen te brengen, was dit misschien een logische stap.

Kijken we echter naar de soevereine Raad van Brabant in de late Middeleeuwen, dan klinkt er een alarmbelletje. Reeds toen verwierp dit hoogste rechtscollege van het hertogdom Brabant het gezag van het Parlement –later: de Grote Raad – van Mechelen.

Waarom hebben wij, in deze tijd dan nog een tweede aanleg? We erkennen hiermee, volgens prof. dr. Martyn, hoogleraar aan de faculteit rechtsgeleerdheid van de universiteit Gent, in feite als systeem dat het weleens fout loopt. Echter, het moet niet fout lopen. Dat wisten de middeleeuwse mensen zelfs al. Bovendien: een rechtssysteem moet onfeilbaar zijn, willen de burgers er vertrouwen in hebben. Voor de technische correctie van foute toepassingen van het recht bestaat er nog steeds cassatieberoep, feitelijke beoordelingen behoeven m.i. geen herziening. Ze kunnen immers eindeloos verschillen van rechter tot rechter en nergens staat bepaald welke rechter de absolute waarheid in pacht heeft.

Overigens, het hoger beroep is geen recht en evenmin een rechtsbeginsel, dus we kunnen het makkelijk afschaffen. In theorie, tenminste. In de praktijk zal dit veel moeilijker vallen, aangezien er in het Parlement heel wat advocaten zetelen, die als het ware leven van dit hoger beroep.

De beste rechter

Wat de rechters betreft, bestaan er twee systemen, nl. dat van de verkozen en dat van de benoemde rechters.

De verkozen rechters, zoals in het Angelsaksische systeem, krijgen na hun verkiezing geen vrijkaart. Integendeel, door de dreiging van de afzetting ondervinden ze een constante druk om het goed te doen. Een veelgehoord punt van kritiek betreft hun politieke kleur. Toch hoeft dit volgens mij geen probleem te zijn: als je weet hebt van het bestaan van deze politieke kleuren, kan je er rekening mee houden. Weet je dat de rechter je, via zijn politieke kleur, parten kan spelen, wraak hem dan.

Hier in België kennen we enkel benoemde rechters. Deze benoeming geschiedt bij koninklijk besluit. Dit betekent niet dat zomaar iedereen plots rechter kan zijn: rechters dienen eerst een examen af te leggen voor de Hoge Raad voor Justitie. Enkel uiterst bekwame juristen kunnen zich dus tot magistraat opwerken. De politiek staat hier volledig buitenspel, de neutraliteit en objectiviteit daarentegen worden des te belangrijker. Het voorgaande dien ik echter te nuanceren: de leden van deze Hoge Raad zijn politiek verkozen. Hoe dan ook, de politieke invloed kent wel een matiging.

Een andere tool om deze onafhankelijkheid te waarborgen, treft de onafzetbaarheid. Daarmee is onze rechterlijke macht misschien zelfs wel de meest onafhankelijke ter wereld.

Welk van beide systemen van rechters is er uiteindelijk beter? Deze vraag belangt een ruimer debat aan, dat ik hier nu niet kan bespreken. Wel merk ik op dat de medaille van de onafzetbaarheid ook een keerzijde heeft. Het ontbreken van een controle op de rechterlijke macht houdt in elk geval veel verband met de aanwezige gerechtelijke achterstand.

Renaat Landuyt, justitie-expert bij Sp.a, reikt in zijn boek Pro Justitia elf voorstellen aan voor een efficiëntere justitie. Hij pleit voor een ombudsdienst, die jaarlijks de pijnpunten bekendmaakt. Een pijnpunt dat Landuyt zelf reeds aanklaagt, is het feit dat magistraten lui zijn. Volgens hem velt een rechter gemiddeld twee en een half arresten per week, een beduidend laag aantal. Zodoende verdedigt de expert de idee van een rendementsbarometer.

Enkel nadelen

Bij de hele gerechtelijke achterstand heeft niemand baat. Justitiabelen moeten veel te lang wachten vooraleer ze hun rechten daadwerkelijk kunnen afdwingen, de staat lijdt enorme verliezen. Door de inefficiënte procedure gaat er immers veel geld verloren dat beter anders besteed kan worden.

De advocaten echter zullen de laatsten zijn om te vloeken op de gerechtelijke achterstand. Zoals Schins stelde, willen zij de procedure rekken. Advocaten zijn talrijk in België, wellicht té talrijk. Men telt één advocaat per 650 inwoners. Dat leidt tot een enorme concurrentie, waardoor de raadsmannen de procedure laten aanslepen, ze nodeloos ingewikkeld maken, om toch maar aan het werk te blijven. Ter vergelijking: bij onze noorderburen kan één advocaat op zo’n 1050 inwoners rekenen.

Moeten we dan rekening houden met deze spreekwoordelijke enkelingen? We wegen beter het algemene belang af tegen het individuele van die minderheid aan advocaten. Een verandering dringt zich dus op.

Het kan sneller

Misschien lijkt een oplossing erg ver weg, of zelfs een bijna onoverkomelijke opdracht. Desalniettemin mogen we ons daar niet achter verschuilen. Ik zal immers twee landen aanhalen die het anders aanpakken. Beter? Dat weet ik niet, maar het relativeert ons probleem in elk geval.

Vooreerst veroordeelde het Europees Hof te Straatsburg in de zaak Lukenda v. Slovenië, de Sloveense Staat in 2005 d.m.v. een quasi-pilootarrest. Zulk arrest, ook wel art. 46-arrest genaamd, krijgt geen titel van pilootarrest, noch worden er in het dispositief corrigerende maatregelen opgelegd, maar een Staat wordt erin veroordeeld wegens structurele tekortkomingen. Daarop stelt het arrest remediërende maatregelen voor. In de voorliggende zaak kreeg het Hof een 500-tal gelijkaardige redelijke termijn-verzoekschriften. Derhalve werd Slovenië aangespoord tot wijzigingen in de beschikbare rechtsmiddelen. De regering hervormde het gerechtelijke apparaat structureel en trachtte de gerechtelijke achterstand weg te werken tegen een bepaalde termijn. Een bespreking van de eigenlijke maatregelen zou ons hic et nunc te ver leiden, doch het arrest toont wel dat de gerechtelijke achterstand te bedwingen valt.

In Nederland vervolgens kent men ook een gerechtelijke achterstand, al is het daar niet een dergelijke kwestie als in ons land. Voor enkele lichte vergrijpen bestaat er bij onze noorderburen een snelrecht, waardoor het tot een minder uitgebreide rechtszaak komt. Ook hier kunnen wij misschien een voorbeeld aan nemen.

In november van 2011 kwam er immers een zaak in het nieuws over een man die veertig eurocent te weinig betaald had bij een parkeerboete. De vrederechter voor wie de zaak kwam, vertelde dat hij nog nooit een discussie had meegemaakt over veertig cent. Voor de partijen draaide het vooral om het symbolische. Goed, het ging hier inderdaad om een principe. Als de parkeerbeheerders nooit in rechte vorderen, staan de parkeerautomaten er niets meer te doen. Toch zou een soort snelrecht hier wel wenselijk zijn. Toen de zaak in het nieuws kwam, sleepte ze namelijk al een jaar aan en de uitspraak kwam er pas in februari van 2012.

Nu, in onder meer Gent en Brussel hebben wij ook al snelrechtbanken. Tegen deze zomer wil mevrouw Turtelboom over het hele land snelrechtkamers oprichten, dat wil zeggen: in elk nieuw gerechtelijk arrondissement, oftewel: in de provinciehoofdsteden plus Brussel en Eupen. Bedoeling is om deze kamers meerdere keren per maand te laten samenkomen voor de behandeling van kleinere zaken die geen extensief onderzoek behoeven. De partijen en het O.M. komen tijdens de zitting aan bod en vervolgens valt de uitspraak.

Het gerecht wil op deze manier korter op de bal spelen en het gevoel van straffeloosheid aanpakken. Ik huiver bij het horen van het woord straffeloosheid. In deze tijd waarin we een enorme gerechtelijke achterstand kennen, wil men plots wat voordien ongestraft bleef, ook aanpakken. In plaats van pogingen te ondernemen om de achterstand weg te werken, wil onze minister energie steken in nieuwe kastijdingen.

Claudia Beurghs

Als Singapore een belastingparadijs is, is België dan een sterfparadijs?

LVB — Sat, 06 Apr 2013 16:14:22 +0000

Een gastcolumn van Nick Roskams

Een belastingparadijs, wat is dat? Het woord heeft me altijd al vreemd in de oren geklonken. Sommige landen heffen beduidend minder belasting dan anderen en daarom moeten ze blijkbaar gestigmatiseerd worden. Dat is het gedrag van kleine kinderen op de speelplaats: "jouw rapport is beter dan het onze en daarom pesten we u". De eigen problemen worden weggemoffeld want alles is toch de schuld van de andere. België zit met gigantische problemen inzake inkomsten én uitgaven maar dat is allemaal de schuld van belastingontduikers en belastingontwijkers (u bent spaarzaam? schaam u, de staat heeft het geld nodig!).

Verdienen alle landen met lage belastingen op een zwarte lijst te komen? Omdat ze afwijken van de algemene norm om uw burgers uit te persen? Omdat men liever niet naar de eigen structurele problemen kijkt?

België heeft euthanasie en het homohuwelijk goedgekeurd. Het is geen politiestaat als het op drankgebruik aankomt. We hebben hier een redelijk vrije pers. Maar globaal gezien zijn die dingen niet de norm. Wat als andere landen België zouden bestempelen als een "sterfparadijs", "homoparadijs", "drankparadijs" en "roddelpersparadijs" en eisen dat België daarmee stopt?

Nick Roskams

Di Rupo aan Barroso: België is een speciaal geval

LVB — Fri, 05 Apr 2013 19:15:25 +0000

Tijdens zijn jongste ontmoeting met voorzitter Barroso van de Europese Commissie heeft Di Rupo, volgens zijn omgeving, Barroso er weten van te overtuigen dat België een speciaal geval is wegens de Vlaamse dreiging om het land uiteen te doen vallen, en dat het dus niet te streng beoordeeld mag worden. Daarbij rekent Di Rupo op Franse steun voor het Waalse standpunt, zoals recentelijk naar voren gebracht door lieden als Onkelinx en Magnette, dat economische heropleving slechts mogelijk is als er zo weinig mogelijk bezuinigd wordt en men ingrijpende hervormingen uit de weg gaat.

Dat standpunt, door Di Rupo namens België in "Europa", hoewel niet in het openbaar, bepleit, druist in tegen de belangen op termijn van Vlaanderen. Voor Vlaanderen is het evident dat de burger minder, en niet méér belast mag worden, en dat als extra moet worden ingegrepen, de coalitiepartners moeten zoeken in het verminderen van de overheidsuitgaven. Daar is nog steeds ruimte voor. Het overheidsbeslag ligt nu al boven de vijftig procent, d.w.z. dat de overheid met meer dan de helft van wat wij met z'n allen produceren, gaat lopen. Dat bestaat nergens in de beschaafde wereld, en verlamt het economisch leven.

Mark Grammens in Journaal, 21 maart 2013

Liefde tussen hoogopgeleiden is asociaal

LVB — Sun, 31 Mar 2013 20:10:28 +0000

In de huidige samenlevingsstructuur zijn lageropgeleiden de minstbedeelden. Zij verdienen minder, zijn minder gezond, krijgen minder kansen. Door hen te laten proeven van hoger opgeleiden, genieten zij mee van de kennis, rijkdom en levensstijl die de beter bedeelden bezitten. (...) Liefde tussen twee hoogopgeleiden is niet alleen lustdodend, het is bovenal ontzettend asociaal, improductief en maatschappelijk onverantwoord.

Simone Van Saarloos, filosofe, geciteerd door Steven de Jong op NRC.nl, 31 maart 2013

Luiheid is verzet tegen het neoliberalisme

LVB — Wed, 27 Mar 2013 15:50:04 +0000

Luiheid is doorgaans een verwijt. Want wie wil werken, vindt werk, luidt het. Ik keer het verwijt om. Er is helemaal niet voldoende werk voor iedereen. En niet alle werk is zinvol. Door het recht op luiheid te claimen, stel je het neoliberale model in vraag.

Petra Van Brabandt, filosofe, geïnterviewd door Lieven Sioen in De Standaard, 27 maart 2013

Poem about mean words

LVB — Fri, 22 Mar 2013 15:04:49 +0000

Sometimes people say something mean
not out of hate or brutality
but because some situations make them unkeen
and they want to hide their fallibility.

So why would I let myself become affected
by such an ephemeral rant?
Unless it's someone with whom I feel connected
then I just want to understand.

Poem about spring

LVB — Thu, 21 Mar 2013 14:05:06 +0000

Could it be spring, milady
that blush I see on your cheek?
Or is it just a gloom so shady
because the weather is so bleak?

(Somewhat inspired by "is dat de spring, madame" by Toon Hermans)

Tax Freedom Day, een misdadig concept

LVB — Mon, 18 Mar 2013 04:52:32 +0000

Eigenlijk vind ik zo’n Tax Freedom Day misdadig. Het betalen van belastingen doe je vooral voor jezelf: degelijk onderwijs, wegen,… Ik weet zeker dat wij als publieke organisatie geen zotte dingen doen met het belastinggeld. Natuurlijk zijn er onverantwoorde uitgaven van de overheid, maar dat zal toch maar een klein percentage zijn.

Jozef De Witte, directeur van het Centrum voor Gelijke Kansen en Racismebestrijding (CGKR), geïnterviewd door Martijn Schut in Netto, 15 maart 2013

Poem about the headstand

LVB — Fri, 15 Mar 2013 22:26:02 +0000

pɐǝʇsuı pooɯ ǝɥʇ sɥʇooɯs puɐ

ɥɔns sɐ puıɯ ǝɥʇ suǝdɹɐɥs ʇı

pɐǝɥ ʎɯ uo puɐʇs ı

ɥɔnɯ ooʇ ʇǝb sbuıɥʇ uǝɥʍ

Poem about the king of time

LVB — Sun, 10 Mar 2013 00:31:47 +0000

Every day at three thirteen
I look at my clock's glowing screen
I let it take a quarter turn
and then to my surprise I learn
A thing which is utterly sublime
I am no other than the king of time.

Poem about time

LVB — Thu, 07 Mar 2013 02:57:04 +0000

Time has passed
continuing its flow
My brain works fast
but my heart is slow

De duizendjarige roeping van Vlaanderen

LVB — Tue, 05 Mar 2013 17:34:12 +0000

Het is de historische en geopolitieke roeping van Vlaanderen om, tezamen met Zeeland en Holland, steeds de zijde te kiezen van Engeland in de al meer dan tien eeuwen durende concurrentiestrijd en het al even lang durende belangenconflict tussen Engeland en Frankrijk. De vijand van Vlaanderen ligt aan de onbeschermde zuidergrens en zit in het door de met Frankrijk verbonden en verweven Belgische francofonie en Belgische staat. (...)

Dat niemand de Britten zou tegenhouden als ze willen vertrekken [uit de EU], is niet helemaal waar. Engeland heeft nog bondgenoten in Europa: Nederland, de Scandinavische landen, de drie Baltische staten, en Tsjechië. Vlaanderen is daar niet bij, want België is vandaag in alle opzichten de vazal van Frankrijk. (...)

Vandaag weet Vlaanderen over de standpunten van de Britten - hoewel die ons rechtstreeks aanbelangen - slechts wat er, gereduceerd tot enkele lijnen, in zijn aan Frankrijk en Franse berichtgeving overgeleverde media over te vernemen valt. De teneur van Camerons toespraak was dat niet slechts Engelands plaats in Europa ter discussie stond, maar dat op Brits initiatief de hele Europese constructie voor herziening, en in elk geval voor bijstelling, vatbaar zou worden.

Mark Grammens in Journaal, 21 februari 2013

Poem about words

LVB — Sun, 03 Mar 2013 06:56:47 +0000

My spoken word
Is often blurred
When I put it in writing
It can be extremely biting
I'm not talking about this very rhyme
But about a few pages of prose from time to time

Koning in onmin met grootste partij

LVB — Wed, 27 Feb 2013 21:10:43 +0000

De koning is in de verdediging gedrongen, zoals ook bleek uit zijn toespraak tot de "gestelde lichamen" van eind januari. Het feit dat op de receptie niemand aanwezig was van de grootste politieke partij van het land, kan sommige hofkringen verheugen of hen een misprijzende glimlach ontlokken, maar haalde intussen wel de internationale pers, waarin verscheidene artikelen verschenen over het naderende einde van het land.

Wie dit vanop afstand bekijkt, weet: dit kan niet, een koning die niet meer on speaking terms is met de grootste politieke partij van het land. Zo'n land holt in sneltreinvaart zijn ondergang tegemoet, en dat is niet de schuld van de republikeinen maar van het Hof dat een politieke keuze heeft gemaakt die het nooit had mogen maken. Hierdoor heeft het Hof het lot van de koning verbonden aan dat van de PS, zonder te beseffen dat die partij onbetrouwbaar is, zoals direct al is gebleken door uitspraken van de nieuwe partijvoorzitter Magnette, die openlijk pleit voor de aanhechting van Brussel bij Wallonië (als dat geen revolutionaire praat is!) en door het verbod dat Fabiola werd opgelegd om via een schenking haar persoonlijk vermogen weg te schenken aan kerkelijke instellingen. (...)

Mark Grammens in Journaal, 7 februari 2013